رژه زيردرياييها در بستر اقيانوس
زيردرياييها را بايد به عنوان اوج تبحر بشر در اين زمينه عنوان كرد. در دهههاي گذشته نسل متفاوتي از زيردرياييهاي علمي، تحقيقاتي و همچنين نظامي طراحي شدهاند و البته جاي هيچ شكي نيست كه نمونههاي روباتيكي آنها را بايد به عنوان جهشي خيرهكننده در اين عرصه دانست، اما دانش روباتيك و به كارگيري آن در ساخت نسل جديد زيردرياييها پايان ماجراجويي بشر در اعماق آبهاي زمين نبوده است.
در چند سال اخير گروههاي مختلفي از دانشمندان دست به كار شده و بر آن شدهاند با اعمال تغييراتي در ساختار سنتي زيردرياييها، بر قابليت آنها بيفزايند. زيردريايي با قابليت حركت روي چرخ را ميتوان نمونه بارز اين تلاش هيجانانگيز دانست. به عقيده بسياري از كارشناسان، حتي تصور سيستم حمل و نقل و حركتي زيرآبي كه بتواند روي كف اقيانوس حركت كند هيجانبرانگيز است.
تمامي زيردرياييهايي كه در حال حاضر در آبهاي سراسر جهان به كار گرفته ميشوند، سيستم حركتي تقريبا مشابهي دارند. آنها تنها ميتوانند در دل آب حركت كنند و در مواقع لزوم بالا و پايين بروند، اما آنچه كه از سوي فيليپ پاولي به عنوان طراح نسل جديد زيردرياييها ارائه شده است نهتنها از قابليت حركت در آب برخوردار است، بلكه هر زمان كه نياز باشد ميتوان از چرخهاي آن نيز به عنوان سيستم حركتي قابل اطمينان در كف اقيانوس استفاده كرد.
وي براي آن كه نشان دهد اين ايده ميتواند فاصله بسيار اندكي تا واقعيت داشته باشد طرحهاي متنوعي از اين نوع زيردريايي را ارائه كرده است.
تركيببندي و نوع چرخها در اين زيردرياييها از تنوع چشمگيري برخوردار است. نكته جالب توجه اين كه طراحي اين زيردرياييها بخشي از يك مسابقه هيجانانگيز تحت عنوان چالش تحقيقاتي بستر اقيانوسي را تشكيل ميدهند كه اين خود نشان ميدهد طراحاني همچون فيليپ پاولي تنها نيستند. گرچه بايد قبول كرد كه اين رقابت يك مسابقه واقعي نيست (به عبارت ديگر شايد كسي انتظار نداشته باشد كه تا چند سال آينده اين طرحها رنگ واقعيت به خود بگيرند) اما باز هم طراحاني نظير پاولي به تلاش خود ادامه ميدهند. او نوعي زيردريايي را در ذهن و سپس روي كاغذ متصور شده كه شايد روزي قرار باشد فاصله ميان انگليس تا آمريكا را نه از راه هوا يا سطح آب، بلكه با حركت روي كف اقيانوس طي كند.
اين يك شرط بزرگ و البته بسيار سخت است. زيردرياييهايي كه در اين رقابت ديدني شركت خواهند كرد همواره بايد روي اقيانوس حركت كنند يا اينكه بيشترين سطح تماس ممكن را با بستر اقيانوس داشته باشند، اما آنهايي كه اين زيردرياييها را طراحي ميكنند همانند طراحان موتور خودروهاي فوقمدرن به سرعت علاقه دارند و دوست دارند سيستم حركتيشان از سرعت قابل توجهي در بستر اقيانوس برخوردار باشد. اين زيردرياييها به انواع مختلفي از چرخها يا نقالههاي حركتي نظير آنچه كه زير تانكها ديده ميشود، مجهز خواهند بود.
اما چنين سفري چه مدت به طول خواهد انجاميد؟ پاولي برآورد ميكند كه سفر با چنين زيردرياييهايي روي بستر اقيانوس اطلس، بين 2 تا 4 هفته به طول ميانجامد. در اين مدت اين زيردرياييها حضور در عمق حداقل 4 هزار متري را تجربه ميكنند، اما اين تازه آغاز فرآيند چالشبرانگيزي است كه پيشروي خواهند داشت. آنها اين اجازه را ندارند كه به سطح آب بيايند.
نكته: نسل جديد زيردرياييها در حالي طراحي و ساخته شدهاند كه به عقيده بسياري از كارشناسان، حتي تصور سيستم حمل و نقل و حركتي زيرآبي كه بتواند روي كف اقيانوس حركت كند هيجانبرانگيز است
با اين حال كشتيهاي حمايتكننده ميتوانند به دنبال آنها و البته در سطح آب حركت كنند. بررسي لحظه به لحظه فعاليت اين زيردرياييها مهمترين وظيفه اين كشتيها خواهد بود. ارائه هرگونه كمكهاي حياتي و همچنين شارژ مجدد باتري سيستمها از طريق كابلهاي مخصوص ازجمله وظايف عمده اين زيردرياييها به شمار ميآيد. البته اين زيردرياييها در اعماق اقيانوس چندان هم تنها نيستند. سيستمهاي جابجايي كمكي مجهز به پيشرفتهترين فناوريهاي ارتباطي به خدمه زيردريايي كمك ميكنند تا در مواقع اضطراري بهترين و در عين حال سريعترين تصميمات را بگيرند. هر يك از اين زيردرياييها بين 10 تا 15 متر طول دارند و تا سه خدمه را نيز ميتوانند حمل كنند.
اكنون اين پرسش مطرح ميشود كه انرژي مورد نياز براي راهاندازي چرخها يا نقاله حركتي اين زيردرياييها از كجا تأمين ميشود؟ پاسخ به اين پرسش را بايد در باتري ليتيوم يوني آن جستجو كرد. اين زيردرياييها نسخههاي متنوعي دارند. اين تنوع به سيستم پيش رانش 2 يا 4 طرفه مربوط ميشود كه در حقيقت تعيينكننده نوع كاربري اين زيردرياييها را تعيين ميكند. تمامي مواد دورريز و همچنين پسماندهاي توليد شده به وسيله خدمهاي كه در اين زيردريايي كار ميكنند تماما در آن نگهداري ميشود. به همين دليل از يك سري مواد مخصوص براي ساخت مخازن نگهداري اين پسماندها استفاده ميشود.
درحالي كه به نظر ميرسد هيچگاه قرار نيست اين رقابت در دنياي واقعيت برگزار شود اما به عقيده محققان و مبتكراني همچون پاولي، طراحي چنين برنامهها و پروژههايي هر چند در دنياي مجازي ميتواند راه را براي عملي ساختن آنها در آيندهاي نهچندان دور هموار سازد، اما هدف نهايي از طراحي چنين زيردرياييهايي چيست؟ برخي از كارشناسان معتقدند به جاي استفاده از آنها در اموري همچون رقابت زيردريايي به كارگرفتن آنها در امور تحقيقاتي و علمي و همچنين انجام اكتشافات در ناشناختهترين نقاط جهان نقش قابل توجهي در توسعه علوم بشري خواهد داشت.
محققاني كه روي پروژه ساخت اين زيردرياييها و راهاندازي اين رقابت هيجانانگيز كار ميكنند به جزييترين موارد نيز توجه دارند؛ از جنس تايرها گرفته تا سيستمهاي ناوبري، شبيهسازيهاي متعدد رايانهاي نشان دادهاند كه استفاده از مواد نيمه جامد ميتواند بهترين گزينه براي بخش حركتي اين زيردرياييها باشد. پنجرههاي اين نوع زيردرياييها آنقدر بزرگ هستند كه خدمه ميتوانند چشمانداز وسيعي از مناطق زير آب را زير نظر داشته باشند.
محققان چشمانداز روشني را براي اين زيردرياييها متصور ميشوند كه به كارگيري آنها در امور نظامي بخشي از اين چشمانداز روشن به شمار ميآيد. تصور اينكه اين زيردرياييها در دستههاي چند ده فروندي پس از طي مسافتي بسيار طولاني در بستر دريا به مناطق ساحلي رسيده و به تدريج وارد خشكي شده و آغازگر يك نمايش بزرگ نظامي شوند خود به اندازه كافي هيجانانگيز است.
Wired ، popular Science