تولد پرنده رباتيكي در ابعاد مينياتوري
اين پرنده بسيار كوچك است و شايد به همين دليل عنوان Nano را روي آن گذاشتهاند. اين فناوري نوين از سوي گروهي از محققان شركت تحقيقاتي موسوم به AeroVironment كه در كاليفرنيا فعاليت دارد، ارائه شده است. اين همان شركتي است كه پيش از اين بزرگترين، طولانيترين و در عين حال سبكترين سيستم هوانوردي بدون سرنشين آمريكا را ارائه كرده است. اين فناوري كه يكي از خبرسازترين فناوريهاي سالهاي اخير در آمريكا به شمار ميآيد، Global Observer نام دارد و در ماههاي اخير دستخوش تغييرات و به روزرسانيهاي زيادي شده و اكنون با قابليتهاي خيرهكنندهاش لقب يكي از پيشرفتهترين فناوريهاي تاريخ آمريكا را به خود گرفته است. اكنون اين شركت با ارائه فناوري نوين پرنده مرغ مگسخوار رباتيكي باز هم در دنياي فناوريهاي نوين سر و صدا به راه انداخته است. محققان اين شركت با استفاده از مجموعهاي از فناوريهاي كنترلي، اين پرنده را طوري طراحي كردهاند كه به صورت خيرهكنندهاي در هوا به پرواز در ميآيد و در حالي كه كاربر كنترل خوبي بر تمامي حركات آن دارد ميتواند مجموعه متنوعي از حركات آكروباتيكي را به معرض نمايش بگذارد. به عقيده محققاني كه اين فناوري نوين را از نزديك مورد بررسي قرار دادهاند، پرنده رباتيكي Nano از حيث كيفيت پرواز در هوا و ميزان كنترلي كه بر آن اعمال ميشود، رقيبي ندارد. منبع مورد نياز براي تامين انرژي حركتي اين پرنده در خود آن تعبيه شده است. تاكنون تنها يك نمونه از اين پرنده ساخته شده و البته با توجه به موفقيتي كه در همين نمونه اوليه ديده شده است، پيشبيني ميشود توليد آن در نسخههاي بهروزتر و با قابليتهاي پروازي بيشتر آغاز شود. طول بالهاي اين پرنده تنها 16 سانتيمتر است و تنها 16 گرم نيز وزن دارد. اين وزن بسيار كم حتي از وزن يك باتري كوچك AA نيز كمتر است. بدون شك اين وزن كم نقش قابل توجهي در مانوردهي چشمگير پرنده در آسمان دارد. در اين پرنده كوچك، طيف گستردهاي از فناوريهاي مختلف حركتي، كنترلي و ارتباطاتي جاسازي شده است. باتريها، موتورهاي مخصوص حركت بالها، سيستمهاي ارتباطاتي و همچنين دوربين مخصوص فيلمبرداري ازجمله اجزاي تشكيلدهنده به شمار ميآيند. برخي كارشناسان عنوان هواپيما را بر اين پرنده گذاشتهاند. هواپيمايي كه براي ساخت آن ماهها زمان صرف شده است ميتواند به آسمان صعود كند و در ادامه، حركت كاملا عمودي به سمت زمين داشته باشد، در حالي كه توانايي پرواز به چپ و راست، حركت به سمت جلو و حتي عقب را نيز دارد. اما اين تمام قابليتهاي پروازي اين پرنده نيست.
اين پرنده رباتيكي ميتواند در جهت حركت عقربههاي ساعت و همچنين خلاف آن در هوا بچرخد. تمامي اين حركات تحت كنترل يك سيستم كنترل از راه دور هدايت ميشود، در حالي كه دوربين كوچك نصب شده روي آن، تمامي اين حركات و محيط اطراف را ثبت ميكند. اين پرنده حتي ميتواند گردش كامل 360 درجه اي نيز در هوا انجام دهد. Nano در كنار يك اسكلت فوقمدرن پوشش قابل حذفي نيز دارد كه در صورت تمايل ميتوان آن را بر اسكلت كشيد. در چنين حالتي Nano دقيقا شبيه يك مرغ مگسخوار خواهد بود، اما با يك تفاوت جالب توجه: نسخه رباتيكي اين پرنده حتي از كوچكترين پرنده مرغ مگسخوار واقعي كه تاكنون در طبيعت ديده شده، كوچكتر و سبكتر است. آژانس تحقيقات دفاعي پيشرفته آمريكا موسوم به DARPA ـ كه حمايتهاي لازم را از شركت سازنده اين پرنده رباتيكي انجام ميدهد ـ برنامههاي زيادي براي اين فناوري نوين دارد و گفته ميشود در صوت موفقيت نهايي طرح از آن به عنوان يكي از اجزاي ثابت عملياتهاي شناسايي محيطهاي جنگي استفاده خواهد شد. يكي از فاكتورهاي اصلي كه در ارائه اين فناوري نوين مدنظر قرار گرفته پرواز اين سيستم براي مدتي طولاني در هوا آن هم بدون نياز به شارژ منبع نيروي آن است. تاكنون ركورد چشمگير 8 دقيقه به ثبت رسيده، اما بخوبي روشن است كه محققان پروژه چندان از اين ركورد راضي نيستند و در نظر دارند اين بازه زماني را به بيش از 20 يا حتي 30 دقيقه برسانند. در صورتيكه اين چشم انداز محقق شود ميتوان مدعي شد مهمان تازه و در عين حال كاربردي به جمع سيستمهاي نوين شناساييكننده وارد شده است. سرعت، فاكتور ديگري است كه محققان اين پروژه توجه ويژهاي به آن دارند. هرچه سرعت پرواز اين پرنده بيشتر باشد اين توانايي را خواهد داشت كه مسافت بيشتري را نيز طي كند. در چشماندازي كه براي اين پروژه تعريف شده طي مسافت حدود 17 كيلومتر برنامهريزي شده است. البته اين ركورد چشمگيري است كه براي نسخههاي نهايي اين پرنده در نظر گرفته شده است. پرنده رباتيكي بايد دقت پروازي قابل توجهي نيز داشته باشد تا بدون هيچ مشكلي حتي از فضاي محدود چارچوب در و پنجره نيز عبور كند. اين قابليت مهم بخصوص در مواقعي كه قرار است از Nano در ماموريتهاي پيچيده شناسايي استفاده شود به چشم ميآيد. اين موارد چشماندازهاي اوليهاي هستند كه از سوي DARPA تعيين شده است، اما محققان اين پروژه مدعي هستند آنچه در حال انجام دادن هستند نتايجي در بردارد كه فراتر از انتظارات ياد شده است. در اين صورت ميتوان اميدوار بود اين پرنده رباتيكي همان ارزش و اعتباري را خواهد داشت كه Global Observer از آن برخوردار است. نخستين ويدئويي كه از اين پرنده منتشر شد مربوط به سال 2009 ميشود و اكنون كه حدود 2 سال از آن دوران ميگذرد و ويدئوي جديدي از اين پرنده منتشر شده بخوبي روشن است كه پيشرفتهاي چشمگيري در پروژه ساخت آن حاصل شده است. Nano از آن دسته پروژههاي هيجانانگيز رباتيكي است كه كاربردهاي خاصي دارد. پيش از اين پروژههاي رباتيكي ديگري نظير پروژه طراحي و ساخت حشرات آغاز شده است كه البته به نظر ميرسد با توجه به پيچيدگيهايي كه در ساخت آنها وجود دارد، تحقق آنها به يك يا 2 دهه آينده موكول شود، اما پروژه Nano در همين مدت بسيار كم پيشرفت خوبي داشته است. برنامهاي كه براي استفاده از اين ربات در جنگهاي آينده ريخته شده نشاندهنده اهميت آن است و به همين دليل پيشبيني ميشود جزئيات چندان زيادي نيز از آن منتشر نشود. محققان پروژه ميگويند تا 5 سال آينده نسخههاي به روزتري از اين پرنده ساخته خواهد شد.